Hudsonian Godwits in Churchill   29-7-2017

Er zijn 4 gruttosoorten in de wereld; grutto, rosse grutto, marmergrutto en rode grutto. De laatste van de vier was geheel nieuw voor mij.
De reis 
naar Churchill stond dan ook grotendeels in het teken van deze prachtige gruttosoort.

Rode grutto-Hudsonian Godwit-Limosa haemastica
Rode grutto’s komen in Alaska en delen van Canada voor. Vooral langs de Hudson Bay. Het is een lange afstandstrekker die helemaal naar Chili en Argentinië trekt, onderweg worden stop-overs gemaakt in het Amazone bekken en langs de kust.

Churchill is de ijsberenhoofdstad van de wereld maar heeft nog veel meer moois in petto. Vele nearctische steltlopers broeden er op de toendra en in de venen. In dit seizoen allemaal in zomerkleed. Dat beloofde wat. Churchill ligt aan de Hudson Bay in Canada en is alleen te bereiken via trein en vliegtuig. De trein ligt er voor bepaalde tijd uit omdat het spoor deels is weggeslagen door overstromingen. Dichtstbijzijnde grote stad is Winnipeg dat 1500km zuidelijker ligt. Hieronder volgt een impressie van de rode grutto.


AAK- Hudsonian Godwit Churchill website


AAK- Hudsonian Godwit Churchill website-2

Meer steltlopers in Churchill                                                                 20-07-2017                                                                                        

Churchill huistvest nog meer steltlopers. Ze zijn niet moeilijk te missen want net als in Nederland staan ze hier graag als hun kuikens rondlopen op de uitkijk.
Paaltjes zijn er niet dus kiezen ze hier voor uitstekende boompjes.


AAK- dire op een rij- website
vlnr Hudsonian Godwit, Lesser Yellow-legs en Short-billed Dowitcher
AAK- Short-billed dowitcher-website
Short billed-Dowitcher 

Kuikens van de Rode Grutto                                                              20-07-2017

Ook hier kon ik het niet nalaten om een kuiken te vangen voor onderzoek, nog eentje dan om het af te leren...
Wie ziet de verschillen met onze gruttokuikens?

AAK-Astrid met kuiken-website
AAK-Astrid met kuiken-website-2
AAK-twee maal kuiken -website
Limosa L.                                                         Haemastica R.


Alle boeren bedankt                                                                    21-06-2017

Aan het eind van een geweldig seizoen moet ik alle cooperatieve boeren in de Vijfheerenlanden bedanken voor hun geweldige hulp.
Onder het motto "eerst vangen dan bellen" is het me gelukt een grote hoeveelheid grote gruttokuikens te ringen. Het beste jaar ooit.
Ook al werd ik om zes uur wakker gebeld, je maakte me erg blij met een groot gruttokuiken.
De tractor is de beste manier, je staat hoog zodat je goed zicht hebt, je kunt er hard mee rijden en ze zijn niet zo bang van de trekker.
Dirk pakt zijn trekker en grijpt drie kuikens, Tanja belt dat er twee mooie kuikens rondlopen, Corne rent de benen uit zijn lijf.
Erwin gebruikt de maaier als loopplank om het kuiken in veiligheid te brengen en Martin belt als hij tijdens het maaien twee joekels van kuikens vangt.
Ik ben binnen een kwartier te plekke.
Boeren bedankt, zonder jullie was het nooit gelukt. Wat en goed jaar wat en een hoop grote kuikens!
Nu maar wachten op de eerste terugmeldingen.


website dirk pellikaan-1823
website tanja Kool-1927

website corne vermaat-
website Erwin Scherpenzeel-0672
website Martin-1654
Willem                                                                                    20-05-2017

Willem is mijn grote vriend.
Hij begrijpt hoe grutto's aan te trekken. Vorig jaar twee nesten nu zes nesten. Zijn fraaie bloemrijke graslanden waren een eldorado voor weidevogels.
Zijn kuikenland lag nu op de goede plek en wordt pas in juni gemaaid.
Er bleken geringde grutto's bij in te trekken, zijn grasland werkte als een magneet voor de rest.
Vele gruttokuikens zijn hier vliegvlug geworden. Willem en ik hebben hier vijf grote kuikens te pakken gekregen en geringd. Ook hebben we er een paar niet kunnen ringen.
Er zijn meer dan zeven gruttokuikens vliegvlug geworden. Dit is uitzonderlijk voor Nederlandse begrippen! 
Willem bedankt, namens alle grutto's, tureluurs, kieviten en scholeksters. Ik zie uit naar volgend jaar.


AAK-Willem voor Web-1762


Handje gruttokuikens geringd    19-5-2017

Nadat de boer deze gruttokuikens gevangen had kon ik ze ringen. Drie prachtige kuikens van drie weken oud zijn van kleurringen voorzien.
Ik hoop nog veel van ze te horen!

AAK-Astrid met drie kuikens website-1752


Handje gruttokuikens gered         19-5-2017

Dit handje gruttokuikens groeide op in beschermd kuikenland. Maar ja, kuikens gaan aan de wandel en de boer ving ze daarna tijdens het maaien in naastgelegen perceel.
Deze boer weet wat hij doet en vangt al jaren kuikens vanaf de trekker.

AAK-Astrid met twee gruttos website-1745

Het vangen van volwassen grutto's is geslaagd!   04-05-2017

Het is me gelukt een aantal volwassen grutto's te vangen voor het ringonderzoek van Rijksuniversiteit Groningen (RUG)
Adulten vangen is geen sinecure want dit jaar lukte maar 40% van mijn vangpogingen. Gelukkig wint de aanhouder.

AAK-Astrid met twee gruttos website-1538

De grutto's zijn begonnen aan de eileg                03-04-2017

Het is zover, de vroegste grutto's zijn begonnen aan hun meest waardevolle tijd, het leggen van de eieren, het uitbroeden en het grootbrengen van de kuikens.
Hieronder is te zien hoe het vrouwtje haar vierde ei legt. Ze rust op de vleugelboegen en heeft de staart naar onderen gebogen. Duidelijker kan het niet; ze legt een ei.
Ze leggen ongeveer om de zesendertig uur een ei, dus vier eieren in vijf of zes dagen. Voor die tijd liggen de eieren er dus koud en slordig bij en worden niet bebroed.
Pas als het vierde ei gelegd is blijft het vrouwtje zitten en begint het 23 dagen broeden. De vier kuikens komen dan alle vier tegelijk uit het ei. Maar dat duurt nog eventjes.


AAK-web vrouwtje eieleg-09740

Limosa man vs vrouw                                                 26-03-2017

Het vrouwtje op deze foto neemt alle twijfel weg.
Vaak zijn de vrouwtjes van de nominaatvorm Limosa erg licht. De mannetjes vaak wat donkerder, zwaarder gevlekt en kleiner. Ze kunnen wel een ons in gewicht verschillen.
Zonder twijfel is dit een Hollandse vrouw.

AAK-web vrouwtje-08224

Limosa vs Islandica                                                              26-03-2017

Je zou toch zweren dat je hier met een IJslandse grutto te doen hebt. Een ondersoort die alleen op IJsland broedt maar in het voorjaar vanuit Spanje of Portugal door Nederland trekt.
Ze zijn veel zwaarder getekend, meer oranje gekleurd, kleiner en nauwelijks verschil tussen man en vrouw.
Niets is minder waar, de grutto op de foto is gewoon in Nederland in Leerdam geringd.
Een makkie ; ik kon hem gewoon van het nest pakken drie jaar geleden.


AAK-web-07974

Weidevogelwerkgroep Vijfheerenlanden bestaat 25 jaar.    09-03-2017

Voor de vijfentwintigste keer zijn de weidevogelboeren van de Vijfheerenlanden bij elkaar gekomen als start voor het weidevogelseizoen. Reden voor een feestje.
Eens met zes boeren begonnen, nu uitgegroeid tot 36 boeren en een goede gruttopopulatie. Vele (geringde) kuikens komen er groot. Ook Astrid werd in het zonnetje gezet deze avond.
Ze kreeg een weekend Ameland van de boeren. Natuurlijk als dank, maar ook als aanmoediging voor de volgende 25 jaar!

AAK-gruttoVHL 25jaar-07912


and de winner is.......de Gouden Grutto VHL 2016                                          09-03-2017

elk jaar wordt de gouden grutto uitgereikt aan de boer met de meeste gruttonesten in de Vijfheerenlanden. Dit jaar was het de eer aan twee winnaars, Jan de Jong van Lakerveld hij was goed voor 25 broedparen grutto.
Een gedeelde eerste plaats met de familie Bassa uit Hei-en Boeicop ook met 25 broedparen grutto op hun land. Het speldje is op de startavond overhandigd. Gefeliciteerd.


AAK-gouden grutto klein-07882


Leucisstische grutto in Portugal       24-02-2017

Op 17-02-2017 zagen wij in de Giganta Rijstvelden van Porto Alto een afwijkende grutto lopen. Deze leucistische vogel was al enige tijd aanwezig en ook door andere vogeltellers waargenomen.
We speculeerden er op los waar deze vogel,een vrouwtje, zou broeden. Een opvallende verschijning die toch niet te missen moet zijn in het weiland. Iemand een idee waar de vogel broedt?

AAK-LeucistischeGrutto-website06772


Terug van Lissabon                            20-02-2017
 
Nog nooit heb ik zo veel grutto's bij elkaar gezien als de afgelopen vier dagen.
Traditiegetrouw zijn we weer neegestreken zo'n twintig minuten boven Lissabon op de rijstvelden van de Taag.
De grutto's hebben er al een reis van 3000 kilometer opzitten en vertoeven dan in de delta van de Taag om bij te tanken en op te vetten.
Als ze een goed gewicht hebben is hun conditie goed om de laatste etappe naar Nederland te maken. 
Begin maart kunnen we ze hier verwachten, dan gaat het seizoen weer los! Ik kan niet wachten
 AAK-Gruttos in Gaganta Ricefields-06351AAK-Gruttos in Gaganta Ricefields-06072


Weide Weelde zuivel nu overal verkrijgbaar!       20-02-2017

Enkele supermarkten zijn al voorgegaan, maar nu is ook de Weide Weelde zuivel te koop bij Albert Heijn. 
Vanaf morgen is de kwark te koop. Door deze zuivel steun je de weidevogels. De koeien lopen in de wei en de bloemrijke weiden worden gestimuleerd.
Er gaat per verpakking 2 cent naar de bescherming van de weidevogels. Daar sta ik achter!
ga voor meer info naar: 

http://www.weideweelde.nl/

 AAK-weidezuivel website-1381                                           


Tijd voor wat anders....trekkerrijles                                                           15-10-2016

Nu de rust in gruttoland een beetje is wedergekeerd is er tijd voor wat anders. De boeren leren al op vroege leeftijd trekker rijden, maar verder dan autorijden ben ik zelf nooit gekomen.
Dus dan meld je je aan bij Elar Lexmond. Daar wordt mij op vakkundige wijze de kneepjes van het trekker rijden uitgelegd. Handig voor het komende voorjaar, om wat feeling te krijgen. Dan maai ik niet alleen mee met de boeren maar kan ik dan misschien ook zelf gaan maaien.
Altijd handig om zelf trekker te kunnen rijden, in gruttoland speelt de trekker een belangrijke rol.
Een nieuwe uitdaging!

AAK-Tony40-0350


Nog maar een paar grutto's in ons land                                        17-07-2016

Het wordt stil in Nederland. Het allergrootste deel van de grutto's zit in West-Afrika. De grutto's zonder broedsucces zijn al half mei vertrokken uit ons land. Het kleine deel dat kuikens heeft grootgebracht is gebleven tot de deze zelfstandig waren. Sommige kuikens blijven nog even in Nederland om op te vetten. Dit zijn dan buitenkansjes om je (geringde) grutto's terug te zien.
Op de foto hieronder is het verschil tussen een adulte vogel en een vers kuiken van een week of zes goed te zien. Links de adult rechts het kuiken.
Ik heb gelukkig al vier van mijn geringde kuikens in mijn vizier gekregen. Ik blijf speuren naar de rest de komende jaren.


AAK-gruttoadult en juveniel-


Al vele kuikens geringd.                                                                          02-06-2016

Het is een goed seizoen voor de grutto's . Nu alle nesten in kuikenland, dat pas na 1 juni gemaaid kan worden liggen, hebben vele grutto's in de streek nog kuikens. Het is een drukke boel in de wei. De ouders hangen alarmerend boven je hoofd, een teken dat er grote kuikens zijn.
De eerste kunnen zelfs al vliegen. Ik heb er dan ook al veel gekleurringd. Hopende dat ze snel weer in de streek terug zijn. Dit is de nieuwe generatie!


AAK-web klein-9461



Het veldwerk is in volle gang.                                                                  22-05-2016

Nu komt het er op aan, alle nesten zijn gevonden en niet door de landbouw gesneuveld. Het resultaat van hard werken.
's avonds na mijn werk nog de wei in, maaien, praten, zoeken. Maar met succes!
Vele kuikens zijn geboren, ze zijn nu aan het groeien.
Ik heb al enkele kuikens van boven de anderhalf ons geringd. Dit wordt de nieuwe generatie! We gaan nog even door.


AAK-praatje met Job van Hemert-9088


De grutto's en hun nesten.                                      23-04-2016

Alle grutto's zitten nu te broeden, het is een hele klus om alle nesten te localiseren en ze met een indicatie stokje te markeren.
We zijn al halverwege, de risicopercelen gingen voor. Als de boer gaat maaien of de koeien komen in het veld, zijn deze beschermd. 
De grutto's die in junipercelen broeden, dit zijn weilanden die pas na 1 juni gemaaid worden, hebben niet zo'n haast. Zij zullen niet ten prooi vallen aan de maaimachines. 
De boeren helpen zelf ook mee. Ik kreeg een app van een boer die weer gruttonesten vond, ze waren toch een paar jaar bij hem weg.
We blijven ze volgen, het is niet is zo vanzelfsprekend in gruttoland. De foto hieronder toont een gruttopaar dat een geschikte nestplaats uitkiest, niet ver ernaast heb ik het nest gevonden.
gelukkig is de predatie normaal, dat is maar weer afwachten na zo'n hoge predatiedruk van afgelopen voorjaar


AAK-schijnnestelen web-05578


Grutto's, grutto's en nog eens grutto's....                                                 20-03-2016

Veel grutto's zijn terug in Nederland, dus mijn speurwerk is weer begonnen. Uitgerust met telescoop en database gaan we nu regelmatig op pad in de Vijfheerenlanden om geringde grutto's te spotten.
De kans is groot ze in deze streek te vinden. Ik heb er toch als zo'n 300 met kleurringen voorzien. In deze plas in Kedichem trof ik vier geringde grutto's in de groep van 60! Zo kunnen we de wandelgangen van deze uniek geringde grutto's volgen.

RM-KedichemColourrings-20160320-WA0000




De eerste Grutto uit de Vijfheerenlanden is thuis!      27-02-2016

Na een lange winter geduld is de eerste geringde grutto weer thuis! Mario Huizinga heeft hem vandaag gespot langs de Lek bij Everdingen.
Angelo, vernoemd naar de vrijwilliger die er bij was is geringd op 28-04-2014 bij boer Vermaat. Deze grutto is in alles vroeg. Een van de vroegste nesten en dus ook
de vroegste kuikens. Door een goede bescherming van de boer lukt het dit koppel jaarlijks kuikens vliegvlug te krijgen. Zo laat ons het kleurringen dus een heleboel zien.
Op naar een nieuw seizoen met Angelo en Angela!

AAK-R5BRRY grutto Angelo-8850 



20.000 grutto's op de rijstvelden boven Lissabon, wat een ervaring!        10-15 februari 2016


AAK-website-8213

Het gruttoafleesteam: vlnr Gjerryt Hoekstra, Anjo Habing, Ysbrand Galama en Astrid Kant helemaal in hun element.

AAK-website-8106

De rijstvelden worden omgeploegd, er ontstaat een eldorado voor meeuwen, zwarte ibissen, ooievaars en steltlopers
 
AAK-website-8085

Nog nooit heb ik zoveel grutto's bij elkaar gezien. Na hun buikje rondgegeten te hebben even uitbuiken.
Na tweeduizend kilometer uit West- Afrika gevlogen te hebben, maken veel grutto's hier een tussenstop. Twee weken wachten, dan zijn ze in Nederland!


Vers van de pers!  Nieuwe kaartenset van de grutto.

Ysbrand Galama heeft een uitzonderlijk talent om de grutto op cartoon-achtige wijze in beeld te brengen.
Naast zijn stripboekje over het leven van de grutto, heeft hij nu zeven prachtige kaarten geschilderd.

Heeft u interesse in deze kaarten, mail gerust of wacht tot ik met een lezing bij u in de buurt ben. 

AAK-Ysbrand klein 1-001AAK-Ysbrand klein 2-001
 


Leucistische grutto,     

Door grutto's van kleurringen te voorzien maken we ze uniek, ze zijn van een afstand met een verrekijker goed te herkennen.
Bij de hieronder genoemde grutto is dat niet nodig, hij heeft een sterk afwijkend verenkleed. Voor het grootste deel is hij namelijk wit, terwijl zijn soortgenoten toch echt bruin en zwart gevlekt zijn.
Leucistisch heet dat. In tegenstelling tot albinistisch, daarbij is het dier helemaal wit en heeft hij rode ogen. De beide foto's laten dezelfde grutto zien, je herkent hem aan het patroon van zijn witte veren, maar toch zit er vijf jaar tussen. Je zou denken dat hij door zijn witte kleed sneller ten prooi valt aan predatoren maar deze houdt het al wat langer vol.
Heeft iemand enig idee waar hij broedt? Het moet toch opvallen een witte grutto in je land!

EvdV- albino grutto in Portugal 2015
de leucistische grutto gefotografeerd op de rijstvelden van Lissabon, febr 2015 door Egbert van der Velde

AAK-grutto leucistisch in Biesbosch febr 2010-2-2
dezelfde grutto maar dan vijf jaar eerder gefotografeerd in de Biesbosch, Werkendam in maart 2010, Astrid Kant


van Harte Gefeliciteerd; de grutto is onze Nationale Vogel!

Nederland heeft gestemd op de Vogel des Vaderlands en verreweg de meeste stemmen gingen naar de grutto! 
Nieuw Zeeland heeft zijn Kiwi, Engeland zijn Roodborstje, Amerika de Zeearend, maar wij de Grutto! Hoe kan het ook anders, ruim 90% van alle West-Europese grutto's broedt in Nederland, je kunt met recht zeggen dat het onze vogel is. Wij zijn verantwoordelijk voor zijn bescherming, wij moeten alle zeilen bijzetten om zijn achteruitgang te stoppen!
Ik stel voor dat we de grutto op de Nederlandse euro gaan ponsen, dat hij op de Nederlandse vlag komt en het Nederlands Elftal gaat vanaf nu met een grutto op hun shirt spelen ipv de leeuw!
"Laat de grutto niet in zijn hempie staan"

AAK-Screensaver-44

We zijn bezig ons Nederlands product te verpesten; laat deze titel bijdragen aan de bescherming van deze oer Hollandse vogel!
kijk voor de hele uitzending op: 

 


Nieuwe sticker: "ik REM voor GRUTTOKUIKENS"  ziet het daglicht        11-10-2015

Na wat brainstormen is dit ontwerp eruit gekomen. Voor weidevogelbeschermers pur sang

is deze ludieke sticker met serieuze ondertoon vanaf nu beschikbaar.
Interesse?
Stuur dan een e-mail of wacht tot ik met een lezing bij u in de buurt ben.

AAK-Sticker ik REM voor gruttokuikens klein-03130


Trekvogelecoloog Theunis Piersma te gast in de Kennis van Nu.      16-08-2015

Theunis Piersma vertelt een uur lang over de Nederlandse trekvogels en in het bijzonder over onze grutto.
Ook uit hij zijn zorgen over de achteruitgang van onze weidevogels. Voor dit boeiende verhaal, klikt u op onderstaande link.

http://www.npo.nl/de-kennis-van-nu/16-08-2015/RBX_NTR_709249


Nu allemaal stemmen!                                                                     28-06-2015

U kunt nu allemaal meedoen met de verkiezing van "de Nationale Vogel"
Ga daarvoor naar Vara's Vroege Vogels of VogelbeschermingIk weet het al!


De grutto uitgekozen tot "Vogel des Vaderlands"                            20-06-2015

De grutto is dit jaar door de lezers van Trouw uitgeroepen tot Vogel des Vaderlands. Geen vogel is meer trouw aan Nederland dan de grutto. Zo'n 90 procent van alle west-Europese grutto's broedt in Nederland. We hebben dan ook een internationale verantwoordelijkheid voor deze kwetsbare soort. En hij is Oranje. Zeer terecht winnaar!
Klik voor het hele artikel op deze link. Grutto vogel des Vaderlands

AAK-weidevogelbescheming-05030


En de winnaar 2015 is..........Martin den Hartog.  08-06-2015

Elk jaar wordt de boer met de meeste gruttonesten in de Vijfheerenlanden verrast met een gruttospeldje. Dit jaar was het de eer aan Martin den Hartog hij was goed voor maar liefst 15 gruttonesten die met succes uitgekomen zijn. Martin maait de percelen waar ze broeden na 1 juni. Een voorbeeld voor heel Nederland!
Hieronder zien we Martin aan het melken, met zijn speldje!


AAK-Martin buiten melken--2



Internationaal bezoek 07-06-2015

Vorige week hebben Rick en Elis Simpson een bezoek gebracht aan Nederland, om met eigen ogen te kunnen zien wat er zo mis gaat met de weidevogels in Nederland.
zie voor het gehele verslag:  www.waderquest.org

AAK- Elis Rick and Astrid  Big Godwit chick in Holland-5747

Rick en Elis Simpson met een zojuist geringd gruttokuiken

Minder goed jaar voor de grutto. 06-06-2015

Soms zit het mee, soms zit het tegen.
Het lijkt een minder goed jaar voor de weidevogels te zijn. Kievit, grutto en tureluur lijken minder kuikens groot gekregen te hebben dan de voorafgaande jaren. Na twee warme winters is het aantal predatoren flink toegenomen, bunzing en hermelijn hebben veel verlies veroorzaakt. De droogte veroorzaakte een keiharde bodem, waardoor regenworden onbereikbaar waren en daardoor sommige vrouwtjes niet tot broeden zijn gekomen. Toen de weinige kuikens moesten opgroeien was het veel te koud en misten ze de insectenpiek. Geen wonder dat dat tot minder grote kuikens heeft geleid. Jammer, voor een teruglopende populatie is nou juist de nieuwe generatie zo ontzettend belangrijk.
Ik heb dan ook wat minder grote gruttokuikens geringd dan voorafgaande jaren. Maar ik ga nog even door.  
Ik heb nog wat ringen over......

AAK- ringen nieuwe kleuren-5861



De eerste kuikens zijn al weer geringd. 25-05-2015

Langzaam maar zeker druppelen de eerste grote kuikens binnen. Ik heb er nu 8 geringd. Ik ring alleen grote kuikens, van de kleintjes gaan er nog te vaak een paar dood.
De komende weken zal ik me gaan toeleggen op het ringen van grote kuikens. De foto hieronder toont drie mooie sterke kuikens uit een nest. De boer had mij getipt dat er na het maaien drie grote kuikens op het gemaaide gras liepen.
Een buitenkansje, ik was natuurlijk snel ter plekke. Dank je wel Arie.


AAK-handje met drie kuikens en watermerk-1



Twee grutto's tegelijk gevangen.   (16-05-2015)

Soms zit het mee, twee kooien geplaatst in Zijderveld, om grutto's te kleurringen en twee keer raak.
Dat is bijzonder, vooral als er een mannetje bij zit dat in 2012 als kuiken geringd is in Lexmond.
Het mannetje rechts op de foto heeft zich een paar kilometer verder gevestigd. Hij is de nieuwe lichting, de nieuwe generatie. Helemaal leuk is het dat de boer zijn nest tijdens het maaien gevonden had en er omheen gemaaid heeft. Zijn kuikens waren nu droog en klaar voor het grote avontuur. Succes!

De foto's tonen het kuiken van twee en drie weken oud en de volwassen vogel. Ik heb hem nu al drie keer in mijn handen gehad!



AAK-Astrid met twee gruttos-5455

AAK-Rene met R5RLYR drie weken-8300

AAK- R5RLYR Kortlever-8192


Te veel predatie (10-05-2015)

Het zit soms niet mee, in sommige delen van de Vijfheerenlanden is wat meer predatie dan afgelopen jaren. Vooral door kleine marterachtigen als bunzing of hermelijn.
Van de eieren zijn dan alleen de kapjes afgegeten en toen leeggegeten. Jammer, na een goed muizenjaar zijn ook de predatoren toegenomen. Deze golfbeweging zie je wel vaker in de natuur.

AAK-predatie bunzing--5440


 
Koninklijke onderscheiding voor Astrid Kant (24-4-2015)

Geheel onverwacht heeft Astrid op Lintjesdag een Koninklijke onderscheiding gekregen voor haar jarenlange inzet van de weidevogels in de Vijfheerenlanden.
In de Mariënwaerdt is zij bij Koninklijk besluit benoemd tot lid in de Orde van Oranje Nassau. Verrast met deze prachtige onderscheiding werd er 's middags gewoon weer naar weidevogelnesten gezocht in haar onderzoeksgebied. Zij vond die middag 6 gruttonesten, 3 tureluurnesten, 2 scholeksters en 2 kievitsnesten. Zie onderstaande link naar nieuwsbericht.

Astrid Koninklijk onderscheiden voor haar weidevogelwerk  (link aanklikken)

AAK-LintjeAstrid-4478 copy
Astrid geheel in haar rol maar nu met Lintje...


De eerste kievitskuikens zijn geboren (22-4-2015)

Geboortegolf in de wei! Op dit moment zijn vele kievitsnesten uitgekomen en wordt het voor de ouders weer topdrukte.
Over een paar weken verwachten we de eerste grutto-en tureluurkuikens.

AAK-KievitskuikensInHand-BB4444 copy
handje kievitskuikens in beschermd grasland


De grutto's zijn weer thuis.    maart 2015

In de eerste dagen van maart zijn de vroegste grutto's weer in Nederland aangekomen. In de natte gebieden als rivierbeddingen en ondergelopen weilanden, zijn ze met honderden te vinden.
Het grootste deel moet nog komen, ook zij druppelen langzaam binnen. Maart is dan ook de maand om mijn schuilhut(ten) op te zetten om weer het broedgedrag van onze vrienden op foto vast te leggen.
Ik kan niet wachten...

AAK-web-20


 AAK schuilhut met gruttos BB


De eerste Grutto's zijn weer onderweg.     februari 2015

In februari hebben zich duizenden Nederlandse grutto's weer tegoed gedaan op de rijstvelden van Spanje en Portugal.
Ze zijn dan sterk genoeg voor hun reis terug naar Nederland.

kijk voor een mooie impressie op:

http://www.npo.nl/vroege-vogels/17-02-2015/VARA_101372866



En de winnaar is.......Corné Vermaat                december 2014

De winnaar(s) van het gruttospeldje 2014 is dit jaar Corné en zijn broer Sam Vermaat. Als relatief nieuwkomers in de weidevogelgroep Vijfheerenlanden, presteerden zij het om maar liefst 15 gruttoparen, 5 tureluren en een slobeend op ongeveer vier hectare te beschermen. 
Het localiseren van de nesten is al een hele klus, maar het beschermen des te meer. Samen met de vrijwilligers besloten zijn het kleine stuk waar de nesten en kuikens zich bevonden een aantal weken later te maaien.
Met groot resultaat, ik heb er maar liefst 7 grote kuikens te pakken gekregen en geringd. De eerste van deze kuikens liep al enkele weken later langs de Lek in Culemborg.
Volgend jaar gaan we er weer met veel enthousiasme tegenaan!


AAK-Corné Vermaat gruttospeldje-


Hoe komt Astrid de winter door?                                         december 2014

Astrid houdt van alle vogels dus ook van de uilen die bij de (weidevogel) boeren op het erf broeden.
Van mooie reststukken hout worden stevige uilenkasten gebouwd voor bosuil, kerkuil en steenuil.
Binnenkort worden er weer een aantal kasten opgehangen, nu zijn de boeren niet alleen gastheer voor de weidevogels maar ook voor de uilen!
Het is succesvol; verreweg de meeste kasten die in het verleden opgehangen zijn, zijn bezet.


AAK- uilenkasten bouwen


Terugkijkend op een geslaagd voorjaar 2014                         juli 2014

Het was me een voorjaar wel. In maart was het gras al zo lang dat het wel leek alsof we eind april zaten.
De warme winter had het gras zo laten groeien dat de nesten snel gezocht moesten worden, we waren dan al vroeg in de wei te vinden.

Half april werd er gemaaid, zo vroeg is het nog nooit geweest. Vele grutto's waren nog niet eens aan de eileg begonnen, de vrouwtjes waren er nog niet klaar voor en het lange gras belemmerde de eileg. Het kon niet anders of we kregen het eerste legsel in de tweede snede.
Een boer had zelfs twee keer om hetzelfde nest heengemaaid, hoe extreem kan het lopen.
Toch hebben we veel succes gehad, we hebben meer dan 180 gruttonesten gevonden en beschermd.

Gelukkig kwamen vele kuikens groot. Het is altijd leuk om die te mogen ringen. Ik ring alleen grote kuikens, die het al bijna gehaald hebben. Ik heb er 31 geringd. Ook ringde ik 15 volwassen vogels. Kuikens vangen gaat niet vanzelf. Ik heb gesprongen, gezwommen noem maar op. Er was zelfs een medewerker die zo vriendelijk was mij met zijn maaibak over de sloot te zetten (zie de foto hieronder).
Van een geringde grutto hoor je nog eens iets, nu maar wachten waar onze geringde vrienden opduiken.

AAK-astrid met kuiken-AAK-astrid met kuiken-9177AAK-astrid met kuiken-05182

Eric van der Aa heeft zeer fraaie gruttokuikens voor Astrid geschilderd (15-01-2014)

Op verzoek van Astrid heeft Eric deze groeiende gruttokuikens geschilderd.
U ziet de kuikens van een dag groeiend naar volwassen.

Kijk voor meer prachtig werk van deze kunstenaar op  www.ericvanderaa.nl

EvdA gruttokuikens-




Winnaar Gouden Lepelaar 2013! ( 04-10-2013)

Astrid ontving met trots deze prestigieuze prijs uit handen van Jandirk Kievit, bestuurslid van Vogelbescherming Nederland.

Kijk voor het gehele nieuwsbericht op http://www.vogelbescherming.nl/actueel/nieuws/q/ne_id/1239

AAK-GoudenLepelaar-00398AAK-Astrid in het veld in Wit-Rusland-00420


De laatste gruttokuikens nog in Nederland 27-07-2013

Het wordt stil in de polder, het weidevogelseizoen nadert zijn einde. Nu kunnen we alleen nog kuikens waarnemen langs de modderig oevers van grote wedlands. Bekende plaatsen zijn de Oostvaardersplassen, de Hilversumse Bovenmeent en hieronder, de Uiterwaarden van de Lek bij Lexmond.
Op deze plek heb ik al zeven van mijn 35 geringde kuikens teruggevonden. Wie goed kijkt ziet op de onderstaande foto ook een geringd kuiken lopen. Rechts voorin. Mocht u ook een plek weten waar geringde (jonge) grutto's lopen, geef het dan aan ons door!


AAK-gruttokuikens in Lexmond-1501




R5BYBB klaar voor zijn grote avontuur 22-06-2013

Nu wordt een onderzoek leuk, zo'n drie weken geleden had ik samen met een boer gemaaid en al vijf kuikens gevangen, geringd en weer losgelaten natuurlijk.
Tot ineens mijn telefoon ging, het was al bijna donker. Een boer op Weverwijk had tijdens het schudden een mooi groot kuikens gevangen, of ik het nog wilde ringen. Natuurlijk was ik snel ter plekke.
Het kuiken was zeker al drie weken oud. Zie onderstande foto's. 
Verheugd was ik toen ik twee weken later en melding kreeg van een groep uitgevlogen kuikens langs de Lek bij Lexmond. Kuiken R5BYBB zat erbij.
Hij is helemaal vliegvlug geworden, klaar voor zijn grote avontuur. Misschien gaan we veel van deze geringde grutto horen.


AAK-geringde grutto-8794AAK-geringde grutto-07323

Na gedane arbeid is het goed rusten. 15-06-2013
Na honderden foto's gemaakt te hebben, 160 gruttonesten gemarkeerd te hebben, 75 bezoekjes aan boeren gebracht te hebben, vele kilometers meegemaaid te hebben, 35 grote kuikens  geringd te hebben en 15 adulte grutto's geringd te hebben....is het tijd voor ontspanning en een lekker kopje koffie in het veld. Puf...
De meeste kuikens kunnen nu vliegen, in de Vijfheerenlanden is het een goed kuikenjaar geweest.

AAK- web koffie-

De eerste kuikens kunnen vliegen. 10-06-2013
De gruttokuikens kunnen gemiddeld na vijfentwintig dagen vliegen. Dat moet allemaal snel, want als je niet kunt vliegen ben je kwetsbaar.
Je kunt ten prooi vallen aan maaimachines of predatoren. Na drie-en een halve week zijn je vleugels goed genoeg ontwikkeld om te kunnen vliegen. Na nog even in de weilanden rond gehangen te hebben zoeken ze dan de grotere wetlands op.

AAK-R3BBBL Wim het Lam-1285


geringde kuikens. 10-06-2013
In deze periode breng ik veel tijd in het veld door en probeer ik zoveel mogelijk grote gruttokuikens te pakken te krijgen en te ringen.
Het is me zelfs al gelukt om het 33ste grote kuiken te ringen. Na gemiddeld 25 dagen kunnen de kuikens vliegen, het is dus zaak ze voor die tijd te pakken te krijgen.
Hoe groter het kuiken is, hoe groter de kans is dat je wat van hem terug hoort. Van een geringde grutto hoor je nog eens iets.
Het kuiken hieronder is zo'n twee weken oud.

AAK-R3BBBL Wim het Lam-1156



Kuikens, kuikens en nog eens kuikens.., 04-06-2013
Het is feest in de Vijfheerenlanden. De kuikens van de grutto's zijn nu al meer dan twee weken oud, sommige al drie weken.
Meerdere boeren hebben kuikenlandjes. Dit zijn weilanden die pas op 1 juni of 15 juni gemaaid worden. Vaak trekken de kuikens van de omliggende boeren er ook in.
De ouders hangen daar dan te alarmeren boven je hoofd. Nu moeten die landjes toch een keer gemaaid worden. De boeren vragen mij dan of ik mee wil maaien, kuikens kunnen immmers door de maaimachines sneuvelen. Met uiterste voorzichtigheid lukt het ons dan om kuikens te vangen, ze te ringen en ze naar een veilig perceel te brengen.
Operatie geslaagd, dat toont onderstaande foto

AAK-Jan het Lam-06092

Grutto versus Tureluur, 25-05-2013
Na drieentwintig dagen wachten is het dan eindelijk zover. Nieuwsgierig als we waren of ons tureluurei tussen de gruttoeieren was uitgekomen.
En jawel, we waren precies op tijd om dit bijzondere schouwspel te aanschouwen. Bij het nest aangekomen keken drie gruttokuikens en onze tureluur de wijde wereld in. Nummer vier was al aan de wandel.
Een portret van dit 'pleegkind' toont de kleine verschillen in koptekening. Hoewel ze zeer verwant zijn aan elkaar hebben de gruttokuikens duidelijk donkere petjes terwijl het tureluurkopje meer vlekjes vertoont. Ook heeft laatste een duidelijke oogstreep en vergeet vooral de roze gevlekte pootjes niet...........


AAK-Tureluurversus gruttokuiken 052513


De eerste geringde grutto van dit jaar heet 'Marius' 03-05-2013

Soms heb je wat geluk nodig en sla je twee vliegen in een klap. Op het land van boer Marius vonden we een nieuw gruttonest. Het mannetje was vervolgens zo broeds dat deze met een netje gevangen kon worden. Met een gewicht van 255 gram werd deze gruttoman naar hem vernoemd.


AAK-gruttoMarius--1082


Grutto versus Tureluur, het vervolg.  03-05-2013

Hoe vergaat het nest van grutto met tureluurei ? Nou zo te zien goed. Bij mijn weekelijks bezoekje aan boer Kortlever ben ik natuurlijk even wezen kijken. Jawel, drie gruttoeieren liggen nu keurig bij het ene tureluurei. Instinctmatig heeft de gruttomoeder het nest compleet gemaakt tot vier eieren. De punten liggen netjes naar elkaar toe. Het blijft een wonderlijk schouwspel. We zijn benieuwd hoe het met dit 'koekoeksjong' gaat aflopen.

AAK-nest tuut-grut-1064


Grutto R5LLBR is niet meer....27-04-2013

Gisteren kwam boer Kees uit Kedichem bij mijn auto en meldde een dode grutto met ringen.
Of ik er nog wat mee kon. Uiteraard! Het bleek om R5LLBR te gaan, een mannetje die ik in 2010 op dezelfde wei geringd had.
De kop was eraf gebeten en het lichaam was deels verorberd. Zal deze gruttoman verzwakt hebben rond gelopen of was het een onfortuinlijk incident.
We zullen het nooit weten.............

AAK-Gruttodood-8473


Grutto versus Tureluur 26-04-2013

Tijdens mijn inspectieronde in het deel Lakerveld zag ik vanuit de auto een grutto op nest.
Bingo! Die kon ons niet meer ontgaan. Vanuit de auto werd ik genavigeerd per walky-talky.
Bij het nest aangekomen viel mijn mond open. Wat schetste mijn verbazing, er lag een tureluurei en een gruttoei gebroederlijk in een nest.
Wie was nou eerst, de grutto of de tureluur. Vanaf nu houden we dit bijzondere geval in de gaten.......

AAK-gruttovstureluur-123147


Het eerste gruttonest is een feit. 15-04-2013

Tijdens de eerste controle rondes bij boeren in de Vijfheerenlanden stuitte ik op mijn eerste gruttonest.
Het geeft altijd weer een heerlijk gevoel als je die prachtige eieren in het nest ziet liggen. Opgetogen als ik was  bedacht ik mij dat dit wel eens het eerste gruttonest van Nederland kon zijn.
Na wat telefoontjes bleek dat het eerste nest al in Noord-Holland was gevonden. Toch had ik een primeur omdat het de allereerste van Zuid-Holland was. Na de langzame opstart van het voorjaar komen de weidevogels weer een beetje op gang.
Dus Lakerveld, Lexmond (ZH), gefeliciteerd met jullie eerste gruttonest...........




Tijd voor het nageslacht. 14-04-2013

Na een veel te lange tijd van aanhoudende droogte en kou is het eindelijk voorjaar. Dus langzaam maar zeker wordt er gewerkt aan het nageslacht.
De weidevogels zijn hier naar toe gekomen, naast de voedzame regenwormen, om vier eieren te leggen. Nu er voldoende regenwormen beschikbaar zijn gekomen en de weidevogels goed op gewicht komen wordt het tijd voor de eieren. Dus moet er, soms meerdere malen per dag, gepaard worden. Bij de grutto duurt dit toch zeker langer dan een minuut. Het mannetje drijft het vrouwtje op, als zij eindelijk stilstaat springt hij op haar rug. Na wat acrobatische kunsten is de paring dan een feit.

AAK-grutto eet regenworm-02550


Te koud en te droog! 02-04-2013

Het zal u niet ontgaan zijn dat het weer anders is dan normaal. We hebben de koudste en droogste maand maart achter de rug.
We zien dit terug in het gedrag van onze weidevogels. Kwamen de grutto's en kieviten met honderden terug uit het zuiden, nu is het wel erg stil in het land! Als ze in Nederland aankomen zijn ze de eerste weken alleen maar bezig met opvetten. De regenwormen, die zoveel voedingstoffen opleveren, zitten gewoonweg te diep. Wat we nu zien is dat veel weidevogels op ongewone plekken lopen te fourageren. Zo zien we kieviten langs wegbermen en in tuinen en zien we grutto's vlak bij de boerderijen in bv groentetuinen lopen.
Sommige gekleurringde grutto's waren al even in Nederland en bleken later weer in Frankrijk te fourageren. Dit maakt kleurringen nou zo interessant!
Het blijft spannend of de vogels nu voldoende op gewicht komen voor komend broedseizoen.

AAK-Marc AH inGellicum-06709


Geringde kuikens ook weer terug. 27-03-2013

De achteruitgang van de grutto's wordt voornamelijk veroorzaakt door het feit dat er te weinig kuikens grootkomen. Zo wordt het een langzame achteruitgang in een langlevende vogel.
Daarom is elk kuiken dat het haalt een winst voor de populatie.In Nederland zijn enkele onderzoekers bezig met het ringen van gruttokuikens, om hun levensloop te kunnen bestuderen. Sommige blijken al na een jaar terug in Nederland te komen, andere slaan een jaar over en komen pas in hun derde kalenderjaar tot broeden.
Zo ook R5LYYR, hij, wat later bleek, was al na een jaar terug in de Vijfheerenlanden en zelfs terug bij dezelfde boer vlak bij Leerdam. Toch kwam hij niet tot broeden, hij bleek domweg nog niet geslachtsrijp.
Nu is hij voor de derde keer terug in Nederland, klaar om weer nageslacht te produceren. Beide foto's van dezelfde vogel tonen het bewijs.


dia 30AAK-R5LYYR-


De eerste grutto's terug in Nederland. 01-03-2013

De eerste grutto's zijn terug in Nederland, sommige zijn in etappes gekomen. Ze hebben steeds een tussenstop gemaakt bv in Portugal of Marokko. Andere zijn in een ruk gekomen, hebben drie of vier dagen gevlogen en landen gelijk bij boer Arie in het weiland. Ongelofelijk wat een prestatie! Je ziet er niets aan, ze zijn alleen flink afgevallen. Dus hopelijk verdwijnt de koudeperiode snel en kunnen ze makkelijk bij de regenwormen.
Omdat de grond nu vaak te hard is of de plasdrassen bevroren zijn, zie we ze dicht bij de boerderijen fourageren. In groepen bijeen zien we ze de zachtere bodem opzoeken om zich zo klaar te maken voor het komend broedseizoen.

AAK-web-20


Grutto Kees in Marokko

Van 24 februari tm 1 maart zijn we met vier onderzoekers naar Larache in het noorden van Marokko gegaan.

Deze plek is bekend bij grutto’s die uit landen als Senegal en Guinee-Bissau over de Sahara naar Nederland reizen. Een groene oase als de rivierbeddingen van de Loukos, is dan snel gevonden.  Ze kunnen er even bijtanken van de lange reis. Ze hebben immers nog een stuk Europa voor de boeg.

In kleine groepjes van zo’n 200 grutto’s hebben we ze dagelijks gezien, uiteindelijk hebben we er zo’n 1200 geteld. Ze vonden voldoende voedsel in de ondergelopen oevers van de Oued Loukos. Het is gelukt om zes geringde vogels waar te nemen en we zagen een oude bekende; grutto Kees. Hij is vier jaar geleden samen met zijn vrouwtje geringd in Kedichem en broedt sindsdien op het zelfde weiland bij boer Kees, met hetzelfde vrouwtje.
Het is me vorig jaar zelfs gelukt zijn grote kuikens te ringen. Altijd leuk om een grutto van jezelf tegen te komen. Nog maar even en hij is terug in Kedichem. Welkom thuis. 

 




Weidevogellezing van 25 maart te Diksmuide, Belgie groot succes.

Centraal op deze avond stond het broedgedrag en bescherming van weidevogels.
Landschap IJzer en Polder en de Gemeente Diksmuide brachten deze lezing ruim onder de aandacht van hun leden en in de media.

Ruim honderd enthousiaste leden hebben deze bijzondere avond bijgewoond. Alle leden kregen het boek Weidevogels aangeboden door de Vereniging, twee boeken werden verloot en velen kochten het boek al dan niet gesigneerd door Astrid zelf. Zo zijn er tientallen boeken in België terecht gekomen. Alhoewel de grutto hier niet zo talrijk voorkomt als in Nederland blijkt maar weer dat weidevogels beschermen ook in België leeft. Als opwarmertje naar het aankomende weidevogelseizoen werden de eerste grutto’s in de omgeving van Noordschote waargenomen.

AAK-Belgie Diksmuide-0818-2


Kieviten terug na de sneeuw? (Bron: SOVON, 16 December 2012)


Een week geleden viel er een flink pak sneeuw. De eerste plaagstoot van de winter! Kieviten reageerden daar, net als andere jaren, onmiddellijk op.
Ook nu werd er meteen na de sneeuwval flinke wegtrek geconstateerd. Een verstandige beslissing, zou je zeggen, want met een sneeuwpakket van lokaal 10-25 cm was het voor een grondfoerageerder bepaald geen luilekkerland.
Maar nu, een week later, geeft de maandelijkse watervogeltelling een wisselend beeld te zien. Waar de ene teller meldt dat de Kieviten compleet ontbreken, noteert de ander kleine groepjes of zelfs flinke aantallen. Het lijkt er dus op dat een deel van de Kieviten meteen na het verdwijnen van de sneeuw weer teruggekeerd is. Dat geeft ook meteen aan hoe weinig serieus deze speldenprik van de winter vooralsnog was. Want als het serieus is met de winter, blijven de Kieviten lekker zuidelijk en peinzen ze er niet over om weer wat richting noorden op te schuiven.



AAK-web-0216


60% meer uitgevlogen grutto's in 2012 (Bron: Vogelbescherming Nederland 06-12-2012)

Na vele rampzalige jaren hebben de Nederlandse grutto's een redelijk broedseizoen achter de rug. Dankzij het natte en koude voorjaarsweer zijn er in 2012 maar liefst 60% meer gruttojongen uitgevlogen dan in 2011. Deze verrassende cijfers worden vandaag gepubliceerd in Vogels Digitaal, de digitale nieuwsbrief van Vogelbescherming Nederland. De grutto deed het vooral goed op de percelen van weidevogelboeren. Deze boeren houden speciaal rekening met weidevogels.

Afgelopen broedseizoen zijn er ongeveer 10.500 jonge grutto's uitgevlogen in Nederland. Dat is 60% meer dan in 2011. Dit betere broedresultaat is vooral te danken aan het koude en natte weer in april en de eerste helft van mei. Daardoor werd het gras twee tot drie weken later gemaaid dan normaal. Net voldoende om de opgroeiende gruttokuikens betere overlevingskansen te bieden. Zeker toen daarna een periode met mooi weer aanbrak waardoor de jongen voldoende insecten konden vinden om op te groeien.
Negatieve trend

De grutto was erg toe aan zo'n beter broedseizoen want al jaren gaat de stand bergafwaarts, gemiddeld met 6% per jaar. Die afname komt vooral omdat de grutto's zich in grote delen van het boerenlandschap niet meer succesvol kunnen voortplanten. Willen ze een kans hebben, dan moet er 7 tot 8 weken rust zijn voor het leggen en bebroeden van de eieren en het opgroeien van de kuikens. In het overgrote deel van de Nederlandse graslanden komt zo'n rustperiode niet meer voor. Daarvoor is het graslandbeheer te intensief geworden. Ook zijn er te weinig grote insecten voor de opgroeiende kuikens omdat veel bloemrijke graslanden zijn omgevormd tot bloemloze raaigrasakkers.
Weidevogelboeren bewijzen dat het kan

De grutto kan zich nu alleen nog handhaven op plekken waar boeren rekening met ze houden. Gelukkig bestaan er zulke boeren, maar helaas zijn ze sterk in de minderheid. Vandaar de voortgaande afname. Dat de grutto een toekomst kan hebben in Nederland bleek in 2012 op de weidevogelboerderijen die door Vogelbescherming Nederland worden ondersteund. Deze weidevogelboeren zorgen voor natte graslanden, sparen hun bloem- en insectenrijke graslanden en maaien laat. In 2012 hadden 47 weidevogelboeren ruim 7% meer gruttoparen dan in 2011. Gemiddeld hadden ze 22 paren op hun boerderij.
Nederland heeft een sleutelrol

Op grond van de totaalcijfers is 2012 een redelijk succesvol jaar voor grutto's. Maar waarschijnlijk is de aanwas niet groot genoeg om verdere krimp van de gruttopopulatie in Nederland te voorkomen. Daarvoor zullen meerdere goede broedseizoenen moeten volgen. De grutto gaat dus nog steeds achteruit in Nederland. Vogelbescherming blijft zich daarom actief inzetten voor de realisatie van weidevogel-kerngebieden. Gebieden met een relatief hoog waterpeil met bloemrijke graslanden waar laat gemaaid wordt. Niet alleen omdat Nederland voor de grutto een sleutelrol vervult (50% van de Europese populatie broedt in Nederland), maar ook omdat in het kielzog van de grutto tal van andere karakteristieke weidevogels in aantal afnemen, zoals de scholekster en de veldleeuwerik.

Astrid Kant Weidevogels, E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.